Ձեր երազները պատահական չեն․ ուղեղը վերաշարադրում է իրականությունը
Մինչ դուք քնած եք, ձեր ուղեղը զբաղված է խմբագրությամբ
Դուք արթնանում եք այն զգացողությամբ, թե հենց նոր ինչ-որ կարևոր բան եք ապրել, բայց տասը րոպե անց երազն արդեն ցրվում է։ Պատահական երևակայությո՞ւն։ Նեյրոնային աղբե՞ր։ Նոր լայնածավալ հետազոտությունը ասում է՝ ոչ։ Այն, ինչ գիշերը ծավալվում է ձեր գլխում, քաոս չէ։ Դա իրականությունը վերաիմաստավորելու և վերաշարադրելու ուղղությամբ ուղեղի նպատակային աշխատանքն է։
Գիտնականները վերլուծել են ավելի քան 3700 հաշվետվություն երազների և ցերեկային փորձառությունների մասին և հայտնաբերել մի անսպասելի բան․ երազների բովանդակությունը համակարգված կերպով կապված է այն բանի հետ, ինչ մարդը վերապրել է արթուն վիճակում։ Ընդ որում, ուղեղը պարզապես չի վերարտադրում հիշողությունները․ այն վերակառուցում է դրանք, փոխում է հուզական երանգը և ներառում ավելի լայն համատեքստում։ Պարզ ասած՝ գիշերը ձեր ուղեղը աշխատում է որպես փորձառու խմբագիր, որը շտկում է ձեր կյանքի սևագիրը։
Ինչու է սա կարևոր ինտելեկտի և հիշողության համար
Քնի և հիշողության միջև կապը վաղուց հայտնի է։ Բայց այն, որ երազները տեղեկատվության մշակման ակտիվ մեխանիզմ են, ոչ թե այս գործընթացի կողմնակի արդյունք, սկզբունքորեն փոխում է պատկերը։ Հետազոտությունը ցույց տվեց, որ երազները կատարում են մի քանի հիմնական գործառույթ.
- Հուզական կարգավորում։ Ուղեղը «վերախաղարկում» է տագնապալի կամ նշանակալի իրադարձությունները՝ նվազեցնելով դրանց հուզական լիցքը։ Ահա թե ինչու քնից հետո օրվա ուժեղ ապրումները հաճախ ավելի պակաս սուր են թվում։
- Թաքնված կապերի որոնում։ Երազում ուղեղը համադրում է նոր փորձը արդեն առկա հիշողությունների հետ և գտնում ոչ ակնհայտ օրինաչափություններ։ Սա այն մեխանիզմներից մեկն է, որի շնորհիվ առավոտյան «գալիս են» ներշնչանքներն ու ստեղծագործ լուծումները։
- Սցենարների փորձարկում։ Շատ երազներ խաղարկում են հիպոթետիկ իրավիճակներ՝ որպես վտանգների և հնարավորությունների յուրահատուկ սիմուլյատոր, որն օգնում է ուղեղին պատրաստվել ապագային։
Երազները՝ որպես ճանաչողական վիճակի հայելի
Հատկապես հետաքրքրաշարժ էր մեկ այլ բացահայտում․ երազների բնույթը փոխկապակցված է արթուն վիճակի ճանաչողական ցուցանիշների հետ։ Ավելի ճկուն, վերլուծական մտածողություն ունեցող մարդիկ ավելի հաճախ պատմում էին ոչ գծային, «խճճված» սյուժեներով երազների մասին․ հենց այդպիսի երազներում է ուղեղն առավել ակտիվ փորձարկում հիշողությունների համադրությունները։ Տագնապային խանգարումներ ունեցող մարդիկ, հակառակը, հակված են կրկնվող սցենարների․ ուղեղը «խրվում է» օղակում՝ չավարտելով մշակումը։
Սա բացատրում է վաղուց նկատված պարադոքսը․ ստեղծագործ և ինտելեկտուալ ակտիվ մարդիկ ավելի հաճախ են հիշում երազները և դրանք նկարագրում որպես ավելի հագեցած։ Ոչ այն պատճառով, որ նրանք ավելի շատ են քնում կամ ավելի լավ են հիշում, այլ որովհետև նրանց ուղեղը գիշերը կատարում է ավելի ինտենսիվ «խմբագրում»։
Ինչ է տեղի ունենում, երբ այս գործընթացը խախտվում է
Եթե դուք պարբերաբար չեք քնում բավարար չափով, քնելուց առաջ չարաշահում եք ալկոհոլը կամ ընդունում եք որոշ քնաբերներ, REM փուլը՝ հենց այն, որտեղ տեղի են ունենում երազների մեծ մասը, կրճատվում է կամ խախտվում։ Իսկ հետևանքները շատ ավելի հեռուն են գնում, քան պարզապես հոգնածությունը։ Հետազոտությունները REM-քնի քրոնիկ պակասը կապում են աշխատանքային հիշողության վատթարացման, հուզական կարգավորման նվազման և նույնիսկ դեպրեսիայի բարձր ռիսկի հետ։
Այլ կերպ ասած՝ զրկելով ձեզ երազներից՝ դուք զրկում եք ուղեղին գիշերային «տեխնիկական աջակցությունից»։
Գործնական եզրակացություններ․ ինչպես օգտագործել այս գիտելիքը
- Արթնանալուց անմիջապես հետո գրի առեք երազները։ Նույնիսկ երեք-չորս նախադասությունը բավական է։ Սա էզոթերիկա չէ․ սա միջոց է ավելի լավ հասկանալու, թե որ թեմաներն է ուղեղը համարում անավարտ և մշակման կարիք ունեցող։
- Պաշտպանեք REM-քունը։ Ալկոհոլը, նույնիսկ փոքր չափաբաժնով, ճնշում է REM փուլը։ Եթե ցանկանում եք պահպանել մտածողության սրությունը, վերջին գավաթը պետք է լինի քնելուց առնվազն երեք ժամ առաջ։
- Մի անտեսեք կրկնվող երազները։ Դրանք ազդանշան են․ ուղեղը չի կարողանում ավարտել որևէ փորձառության մշակումը։ Սա պատճառ է ուշադրություն դարձնելու արթուն կյանքի համապատասխան թեմային։
- Բարդ խնդիրները պլանավորեք լավ քնից հետո՝ առավոտյան։ Եթե ուղեղը ողջ գիշեր «դասավորել է դարակներով» երեկվա փորձը, ապա առավոտյան նրա վերլուծական ռեսուրսները առավելագույնի են հասնում։
Ամփոփում․ քունը դադար չէ, այլ մտածողության շարունակություն
Երկար ժամանակ երազներն ընկալվում էին որպես զվարճանքի և միստիկայի միջև գտնվող մի բան։ Գիտությունը աստիճանաբար դրանք դարձնում է լուրջ հետազոտության առարկա, և արդյունքները գնալով ավելի համոզիչ են։ Ձեր ուղեղը գիշերը չի հանգստանում պասիվ իմաստով։ Այն աշխատում է։ Այն խմբագրում է, տեսակավորում, միացնում և պատրաստում ձեզ հաջորդ օրվան։
Եվ որքան լավ եք հասկանում այս գործընթացը, այնքան ավելի գիտակցված կարող եք այն կառավարել։